Không phải bức tranh treo sau cùng
Trong nhiều công trình, tranh được chọn khi mặt bằng, đồ nội thất và ánh sáng gần như đã hoàn tất. Khi đó, tác phẩm dễ trở thành vật lấp một khoảng tường còn trống. Với Bois, hội họa cần được nghĩ tới sớm hơn: không nhất thiết để quyết định ngay một bức tranh, mà để xác định căn phòng cần điểm nhìn nào, sắc độ nào nên giữ vai trò chính và khoảng nào cần được để yên.
Hội họa vì thế hiện diện theo hai cách. Một là tác phẩm thật trong không gian. Hai là tư duy về bố cục, màu, ánh sáng, nhịp điệu và khoảng trống đã tham gia vào chính thiết kế. Hai lớp này có thể gặp nhau, nhưng không nên bị đánh đồng.
Quan điểm ấy tiếp nối Đông Dương qua lăng kính Bois và phương pháp Sự gọt giũa từ người Họa sĩ.
Bố cục đi trước tác phẩm
Một căn phòng có thể được nhìn như một bố cục gồm mảng lớn, mảng nhỏ, vùng sáng, vùng tối và các đường dẫn mắt. Cửa, vách, đồ gỗ, trần, rèm và khoảng trống đều góp phần tạo nên quan hệ ấy trước khi tranh xuất hiện.
Nếu bức tường đã chứa quá nhiều đường nét, vật liệu và đồ trang trí, một tác phẩm dù phù hợp về chủ đề vẫn có thể không còn không gian để hiện diện. Ngược lại, một mảng tường yên nhưng thiếu tỷ lệ với đồ nội thất cũng không tự nhiên trở thành nơi treo tranh tốt.
Chọn tranh bắt đầu từ việc đọc căn phòng, không bắt đầu từ khoảng tường còn trống.
Điểm nhìn tạo nơi dừng mắt
Tác phẩm có thể giữ một điểm nhìn ở cuối hành lang, đối diện lối vào, phía trên một đồ nội thất thấp hoặc trong vùng chuyển tiếp giữa hai không gian. Vị trí phù hợp không nhất thiết là vị trí dễ thấy nhất; đó là nơi tác phẩm giúp ánh mắt dừng lại đúng lúc trong hành trình di chuyển.
Bois cần xem xét tác phẩm từ nhiều khoảng cách: khi vừa bước vào phòng, khi ngồi, khi đi ngang và khi nhìn từ không gian kế bên. Một bố cục chỉ đẹp ở góc chụp trực diện nhưng bất ổn trong sử dụng hằng ngày chưa phải là một bố cục hoàn chỉnh.
Cách phát triển điểm nhìn từ ý niệm tới hồ sơ được giải thích thêm tại Phác thảo từ Họa sĩ.
Sắc độ kết nối tranh và vật liệu
Một tác phẩm không cần lặp lại chính xác màu của sofa, rèm hay đồ gỗ. Quan hệ tốt có thể đến từ sắc độ chung, một màu nhỏ được nhắc lại, hoặc sự tương phản đã có chủ đích. Điều quan trọng là tranh và vật liệu không cạnh tranh bằng cùng một cường độ.
Gỗ sẫm, kim loại, vải thô, đá và lớp sơn mờ phản ứng khác nhau với màu trong tranh. Bois đọc tác phẩm bên cạnh mẫu vật liệu và ánh sáng thật để đánh giá độ ấm, độ sâu và mức tương phản, thay vì chỉ ghép màu trên màn hình.
Ánh sáng cần phục vụ cả tác phẩm và căn phòng
Ánh sáng giúp nhìn thấy tranh nhưng cũng có thể làm biến đổi màu, tạo phản chiếu hoặc gây hại cho một số chất liệu. Ánh sáng tự nhiên thay đổi theo giờ; ánh sáng nhân tạo có nhiệt độ màu, góc chiếu và cường độ riêng. Vì vậy, vị trí tác phẩm cần được xem cùng cửa sổ, rèm, đèn và thói quen sử dụng.
Không phải tác phẩm nào cũng cần một đèn rọi nổi bật. Có trường hợp ánh sáng nền dịu và bề mặt ít phản chiếu phù hợp hơn. Khi cần giải pháp bảo quản chuyên biệt, thông số phải được xác nhận theo chất liệu và khuyến nghị của tác giả, đơn vị sở hữu hoặc chuyên gia liên quan.
Nguyên tắc tổ chức ánh sáng cho đời sống được trình bày tại Ánh sáng và Tiện nghi.
Tỷ lệ quan trọng hơn số lượng
Một tác phẩm lớn có thể tạo sự tập trung tốt hơn nhiều tranh nhỏ, nhưng chỉ khi tỷ lệ của nó phù hợp với bức tường, đồ nội thất và khoảng lùi để quan sát. Một nhóm tranh nhỏ có thể tạo nhịp, nhưng cần trật tự về khoảng cách, đường chuẩn và quan hệ giữa các khung.
Số lượng không nói lên chiều sâu nghệ thuật của căn nhà. Quá nhiều tác phẩm đặt ở cùng mức độ nhấn dễ làm mắt mệt và khiến từng tác phẩm mất không gian riêng. Có những căn phòng cần một điểm dừng; cũng có nơi nên giữ hoàn toàn yên.
Họa tiết và tác phẩm không nên tranh nhau
Một bức tranh có sắc độ mạnh đặt trên nền nhiều họa tiết sẽ tạo cảm giác khác hẳn khi đặt cạnh một bề mặt phẳng. Đường phào, nan, chạm, vân gỗ và đồ decor đều tham gia vào vùng nhìn quanh tác phẩm.
Nếu tác phẩm giữ vai trò chính, những thành phần gần nó cần biết lùi lại. Nếu kiến trúc hoặc đồ gỗ đã là điểm nhấn, tranh có thể giữ vai trò cân bằng thay vì tiếp tục tăng cường độ. Đây là nơi hội họa gặp nguyên tắc Họa tiết và sự tiết chế
Nghệ thuật sắp đặt phải sống được hằng ngày
Tác phẩm trong nhà không tồn tại riêng khỏi đồ dùng, chuyển động và thói quen. Chiều cao treo tranh cần được đọc với tư thế ngồi và đứng; tượng hoặc vật thể cần khoảng an toàn; đồ trang trí phải tính tới vệ sinh, va chạm, trẻ nhỏ, vật nuôi và việc thay đổi đồ đạc theo thời gian.
Một sắp đặt tốt không buộc gia đình phải giữ căn nhà như phòng trưng bày. Nó để lại khả năng sử dụng và thay đổi, đồng thời giữ được quan hệ chính giữa tác phẩm, kiến trúc và con người.
Tác phẩm không phải dấu xác nhận phong cách
Một bức tranh Đông Dương không tự làm cho căn phòng trở thành Indochine, cũng như một tác phẩm hiện đại không khiến không gian mất đi bản sắc. Tác phẩm cần được chọn theo giá trị, cảm nhận của gia chủ và quan hệ thật với tổng thể, không chỉ vì nó giúp người xem nhận ra một nhãn phong cách.
Bài Journal Tranh trong trang trí nội thất Indochine sẽ đảm nhiệm phần ứng dụng cụ thể; bài về các họa sĩ thuộc dòng mỹ thuật Đông Dương cung cấp bối cảnh nghệ thuật. Hai bài cần được rà nguồn và quyền hình ảnh trước khi trở thành tài liệu đọc sâu chính thức.
Hội họa cần được chứng minh bằng quyết định thiết kế
Để cho thấy hội họa thực sự tham gia vào một công trình, ảnh một bức tranh đã treo là chưa đủ. Cần có chuỗi tư liệu cho thấy điểm nhìn được xác định ra sao, màu và vật liệu đã điều chỉnh thế nào, ánh sáng được xử lý ra sao và tác phẩm cuối cùng có quan hệ gì với đời sống của gia chủ.
Mon Rosalia, Splendora, Vimeco hoặc một công trình khác chỉ nên được chọn làm ví dụ khi có đủ bản vẽ, ảnh toàn cảnh, thông tin tác phẩm và sự đồng ý công khai. Việc ông Phạm Hùng Lâm tham gia ở mức nào cũng phải được ghi đúng theo từng trường hợp, không suy rộng từ vai trò định hướng nghệ thuật của ông.
Khi có đủ bằng chứng, câu chuyện sẽ được đặt trong Dự án Bois để người đọc theo dõi từ quyết định thiết kế tới không gian thực tế.
Ba câu hỏi khi đưa một tác phẩm vào nhà
Gia chủ có thể dùng ba câu hỏi để cùng Bois xem lại phương án:
Tác phẩm đang giữ vai trò gì trong bố cục và người xem sẽ gặp nó từ những điểm nhìn nào.
Ánh sáng, vật liệu và các chi tiết xung quanh đang nâng đỡ hay cạnh tranh với tác phẩm.
Tác phẩm có liên hệ thật với người sống trong nhà hay chỉ đang lấp một khoảng trống trang trí.
Ba câu hỏi không thay thế cảm xúc cá nhân. Chúng giúp cảm xúc ấy có một vị trí phù hợp trong tổng thể và có thể sống cùng gia đình lâu dài.
Xem hội họa đi vào một không gian
Tư duy hội họa chỉ trở nên thuyết phục khi có thể nhìn thấy qua bố cục, ánh sáng, vật liệu và cách công trình được sử dụng. Khám phá các dự án của Bois